lunes, 29 de agosto de 2011

AS MINAS DA BREA

Preto das nosas casas contamos cunhas instalacions mineiras coñecidas como Fontao ou Minas da Brea. Os restos apenas son visibles pois a vexetacion está devorando todo, anque o poblado sí é visitable, de feito están a restauralo, as vivendas son de protección oficial, xa está restaurada a Igrexa cunha estructura moi innovadora, o que foi a escola, e están co cine que ó parecer será un local destinado a eventos culturais.
Pero vamos por partes, resulta que en 1886 Henry W.Burbury, inglés asentado en Noia solicita as concesións das minas de San Finx mais das de “Sidón “ e o “Tiro”( á dereita do río Deza,término municipal de Carbia) que formarían as de Fontao. Centrábanse na explotación de estaño principalmente, que se enviaba a Inglaterra dende o porto de Vilagarcía,e dende as minas ata alí os materiais ían en carros tirados por bois e antes de exportalos separábanse na fábrica de Carril. No 1889 exportouse 500kg de estaño e 190 de volframio, éste enviábase a Alemaña. Mais tarde “The San finx Tin Mines Ltd.” Tamén se fai coa mina “Angelita” na marxe esquerda do rio (termino municipal de Silleda) e modernízanse as labores de explotación , mediante galerías e pozos que seguen o filón. As galerías teñen 25m de separación de unas a outras, con metro e medio de ancho e 1,70 de alto e ventilación natural.Os ingleses construíron encima dun risco vivendas para os mineiros coñecidas como o Gurugú, inda se poden ver os restos mirando dende calquera carretera próxima hacia o río, están moi derruidos xa que entre o paso do tempo e os ladróns de ferro e outros materiais deixaron xa pouco que ver, tan só se intúen mais de unha ducia de “habitacions” que contaban con algún tipo de cociña ou alomenos  chemineas,posiblemente o edificio estivo pintado con certas cores patrióticas. Pero no 1918 agotouse o filón desa beira, o que levou a explotar as só o Tiro e Sidón.
Coa Gran Guerra 1914-1919 os extranxeiros teñen dificultades para a explotación, e unha vez que acaba a guerra os prezos dos minerais desplómanse , suspendendose a actividade un par de anos, nas que se fai con elas a “Societé des etains de Silleda” con sede en Francia. Quintuplicaron a producción en 1928 e contaban con máis de 200 operarios, manténdose a explotación ata o ano 1931 cesando como causa da Gran Depresión. Retomase no 1934 cunha gran demanda pola Guerra civil e a Guerra mundial a cal produxo un importante incremento nos prezos( 57,5 pesetas por libra) caendo os mesmos 10 anos despois, mantendose moi á baixa ata a Guerra de Corea. O poder dos franceses irase debilitando sobretodo cando no 1934 o alicantino Fernando Cort Botí enxeñeiro de minas se fai coa xerencia das mesmas e xunto co seu irmán conseguen a propiedade no 1940 ata os nosos; días fundando “ Wolfram Hispania” que en 1945 pasa a chamarse “Fomento Hispania SA”. Nos anos de maior explotación (40-44) seica había máis de tres mil traballadores, dos cales bastante eran presos asturianos do réxime franquista, que abarataba a man de obra. Producindo no a no 1942 77toneladas de estaño e 130 de volframio. Instaláronse nas minas as máis modernas máquinas, realizando todo o proceso nas propias instalación evitando transportes a outras instalacions.  Construíuse un poblado a todo luxo, xa que non había máis que barracóns por todos lados,entre 1955-58 polo arquitecto César Cort Gómez-Tortosa e Joaquín Basilio Bas, case 80 vivendas,  cine con aforo de 350  persoas, con camerinos e aseos por doquier,nas casas xa tiñan cociña de ferro mentres que no resto ainda había lareiras, mercado todos os días, tabernas por todos lados, case non había casa dos pobos cercanos que non tivera taberna. Casa de xogos, 28 burdeles con mulleres “de paso” que seica viñan de todas partes de España. A escola era xa asistían nenos e nenas. A parte contaba con edificios como: Hospitalillo, cuartel, carcere, talleres, vestuarios, central eléctrica, casa do director(casa grande),a do xerente,vigilante, do facultativo, do enxeñeiro,etc…hostal,laboratorio onde se realizaban experimentos, moitos dos traballadores non tiñan coñecemento da existencia deste edificio sequera. Dise que o poblado era autosuficiente a tódolos niveis.
O peche producese o nove de maio de 1963 manténdose as labores mineiras ata 1974 xa que os prezos eran tan baixos que non era rentable nin tan sequera o lavado de aluvións.
No ano 2000 a Xunta consegue q os Cort vendan o poblado por case un millón de euros,despois de moitos anos de negociacions, dise que as minas non as queren vender anque a Xunta pretendía compralas tamén e restauralas coma as de San Finx,pero dada a época na que vivimos creo que vai ser nada.O chan da zona está “minado” ata o monasterio de Carboeiro,e varios metros baixo o nivel do río, o cal impresiona ver o rio pequeño dende a cima onda o poblado e pensar cantas galerías haberá,gran parte delas están inundadas dende os anos 60 por falta de achique,hai que ter en conta que debe haber de todo dentro das mesmas,xa se utilizaban como “basureiro”de todo tipo de restos de aquelas,e nos anos posteriores máis, os meus vecinos tiraban as vacas mortas polos respiradeiros abertos e dicían que non se oían tocar fondo.
Anque cada vez que van quedando menos persoas das que traballaron alí, mitos non entran en demasiado detalles pois todo eran excesos, “ prendíamos os puros con billetes de mil pesetas e pensábamos que aquello nunca se ía acabar”. Había moitos ladróns, os propios traballadores eran sometidos a un control intensivo antiroubo. E xa que falamos de ladróns é impresionante ver que apenas queda nada de ningún edificio, as casas arredor do poblado e incluso edificios da mina están coas ventas tapiadas con ladrillos,os cacos roubaron todo.Do proxector do cine (ossa 60)levaron ata os tornillos que lle deron sacado.

domingo, 24 de julio de 2011

lunes, 18 de julio de 2011

EL DERECHO DE PERNADA

por Mario Vargas Llosa (el País 17-‘7-2011)
De muchacho, en los años cincuenta, muchas veces oí en Piura y en Lima a mis compañeros de barrio y de colegio jactarse de haberse desvirgado con las sirvientas de su casa. No lo decían de manera tan científica, sino utilizando una expresión que sintetizaba todo el racismo, el machismo y la brutalidad de una clase social que en aquella época se exhibían todavía sin el menor embarazo en el Perú: "Tirarse a la chola". Entonces, los niños bien no hacían el amor con sus enamoradas, que debían llegar vírgenes al matrimonio, y para sus ardores sexuales solían elegir entre la prostituta y la criada. Ni qué decir que muchos padres alentaban sobre todo la última opción, temerosos de que la primera acarreara a sus vástagos una purgación.

El derecho de pernada es antiquísimo y los señores feudales de la Edad Media europea lo legaron a los gamonales y patronos sudamericanos, cuyos estupros y violaciones a las campesinas han sido documentados hasta la saciedad por la novela indigenista. Pero se equivocan quienes piensan que estos atropellos sexuales de los fuertes y poderosos caballeros contra las mujeres pobres y desvalidas han quedado confinados en el mundo del subdesarrollo. La truculenta odisea que vive Dominique Strauss-Kahn parecería demostrar que incluso en la civilizada Francia hay señores que, desafiando los tiempos que vivimos, se empeñan en perpetuar aquella siniestra tradición.

Tradición que, dicho sea de paso, nunca se perdió del todo en el país de Proust y Molière. El gran Victor Hugo la practicó asiduamente en sus años otoñales, por ejemplo, y dejó testimonio de ello en un delicioso diario secreto que el erudito Henri Guillemin consiguió descifrar. ¿Es un atenuante, en su caso, que el autor de Los Miserables no violentaba a las sirvientas, sino estableciera con ellas un pacto contractual y mercantil? Si aquella se dejaba ver solo los pechos recibía un puñado de centavos. Si se desnudaba por completo y el poeta no podía tocarla, medio franco. Si estaba autorizado a acariciarla, un franco. Si el servicio era completo, franco y medio y a veces ¡hasta dos francos! El ilustre vate era muy cuidadoso con los gastos y llevaba una contabilidad maniática, gracias a lo cual hemos podido conocer esas debilidades de su vejez. Para disimularlas, las anotó en su diario en un español desfigurado (Verbigracia: "Visto mucho, cogido todo. Osculum").

Si la acusación a la que debe hacer frente ante el Tribunal Supremo del Estado de Nueva York la confirman los jueces, Dominique Strauss-Kahn -exministro de Economía de Francia, ex director-gerente del Fondo Monetario Internacional y, hasta el episodio del Hotel Sofitel, candidato favorito del Partido Socialista para representar a este en la próxima elección presidencial- practicaba aquel derecho de pernada a la vieja usanza: añadido de golpes y maltratos a su víctima. Los médicos que examinaron a la camarera guineana que denunció al político francés de haberla obligado a practicar sexo oral con él detectaron que tenía desgarrado un ligamento del hombro, hematomas en la vagina y las medias rotas. La policía, por su parte, ha comprobado la existencia, tanto en la pared como en la alfombra de la habitación, del semen que la camarera dice haber escupido, asqueada, luego de que el presunto victimario eyaculó. Estos son los hechos objetivos y la justicia deberá determinar si aquel sexo oral fue forzado, como dice la camarera, o consensuado, según asegura Strauss-Kahn.

Como se ha comprobado que la camarera mintió a la policía sobre su ingreso a los Estados Unidos -es una inmigrante ilegal- y que tuvo una conversación, en un dialecto guineano, con un hombre detenido por tráfico de drogas, ante el que se habría jactado de querer sacar dinero a su presunto violador aprovechando lo ocurrido, se dice que la acusación se tambalea y que el propio fiscal de Nueva York estaría pensando en encarpetar todo el asunto. Esto ha hecho que, en Francia, donde me encuentro ahora y donde, según una encuesta, un 50% de la opinión pública socialista todavía quisiera que Strauss-Kahn sea su candidato presidencial, aparezcan muchos artículos y declaraciones de amigos y camaradas del exministro, quienes, encabezados por Bernard-Henri Lévy, atacan con ferocidad a la justicia estadounidense por haber mostrado a la prensa a un Strauss-Kahn esposado y humillado, en vez de respetar su privacidad y su condición de mero acusado, no de culpable. Leyendo lo que escriben, parecería que el exministro es una especie de mártir y mereciera ser desagraviado.
(…)

jueves, 30 de junio de 2011

¿POR QUE SE CHAMA VIA LACTEA?

Pois o porqué do nome da nosa galaxia explícase como xa poderedes imaxinar dunha lenda mitolóxica, para non variar a liña dos contos que vos gustan..... É a galaxia na que nos atopamos,  unha masa barrada con mais de 1012 masas solares!
Claro que tamén recibe o nome de "Camiño de Santiago" en España, pola súa fácil localizacion no ceo que permite orientar hacia o norte ós peregrinos. Anque xa outras culturas se percataran que semellaba un camiño, os vikingos crían que ese camiño levaba a VAlhala destino da alma dos mortos; os celtas aseguraban que conducía ó castelo de Raíña das fadas.

Pois resulta que estaba a deusa Hera amamantando ó seu fillo e apareceu Hermes, silencioso, que queria mamar tamén, producíndose un forcexeo que acabou cun "chorro" de leite derramado, con tanta punteria que se desperdigou polo ceo creando así a nosa benquerida galaxia.

UN POUCO DE LITERATURA

Sei que non vos emociona a  poesía...pero nesta ocasión toca... e toca Shakespeare, que de vez en cando sacar algún clásico non está mal...intentarei que non sea moi longo e sí variado,,,

TU CAPRICHO Y TU EDAD, SEGÚN SE MIRE...
Tu capricho y tu edad, según se mire,
 provocan tus defectos o tu encanto;
y te aman por tu encanto o tus defectos,
 pues tus defectos en encanto mudas.
  
Lo mismo que a la joya más humilde
valor se da en los dedos de una reina,
se truecan tus errores en verdades
y por cosa legítima se tienen.

  
MEJOR SER VIL QUE TAL CONSIDERADO
Mejor ser vil que tal considerado
 Cuando, sin serlo, esta culpa te achacan,
 Y un lícito placer pierdes, que tanto
 Los demás condenan, pero no tu alma.
  
Pues ¿por qué los ojos espurios de otros
Han de juzgar a mi impetuosa sangre;
O espiar mis flaquezas quien es más flojo
Y estima malo lo que yo, agradable?

 No, yo soy el que soy; y los que apuntan
 A mis desmanes, los propios exponen;
 Habrá en sus ojos una torcedura,

 Que sus juicios no ensucien mis acciones. 
A no ser que esta máxima sostengan:
 Todo hombre es malo y en su maldad reina.

 UNOS SE VANAGLORIAN DE LA ESTIRPE...
Unos se vanaglorian de la estirpe,
 del saber, el vigor o la fortuna;
 otros, de la elegancia extravagante,
 o de halcones, lebreles y caballos;

cada carácter un placer comporta
cuya alegría a las demás excede;
pero estas distinciones no me alcanzan
pues tengo algo mejor que las incluye.

En altura, tu amor vence al linaje;
en soberbia al atuendo; al oro en fausto;
en júbilo al de halcones y corceles.
Teniéndote, todo el orgullo es mío.

Mi única miseria es que pudieras
quitarme todo y en miseria hundirme
 ¡Cómo engañara el lobo a los corderos,
 si en cordero pudiera transformarse!
 Y ¡a cuánto admirador extraviarías,
 si usaras plenamente tu prestigio!
 Mas no lo hagas, pues te quiero tanto
 que si es mío tu amor, mía es tu fama.


Algunha frasecilla filosófica tamén hai deste célebre autor, ¿gústavos algunha en particular?: 
  • Los amigos que tienes y cuya amistad ya has puesto a prueba / engánchalos a tu alma con ganchos de acero. 
  • No temáis a la grandeza; algunos nacen grandes, algunos logran grandeza, a algunos la grandeza les es impuesta y a otros la grandeza les queda grande . 
  • El sabio no se sienta para lamentarse, sino que se pone alegremente a su tarea de reparar el daño hecho
  • Es mejor ser rey de tu silencio que esclavo de tus palabras.
E despois do deleite literario engadir un artigo que topei pola rede, de casualidade, publicado no xornal Público:

""""Un antropólogo sudafricano ha pedido permiso para abrir la tumba familiar de Shakespeare, con la intención de realizar las pruebas necesarias para determinar el motivo de su muerte y si el poeta y dramaturgo inglés escribió sus obras bajo la influencia de la marihuana.
Aunque el esqueleto de Shakespeare podría revelar pistas sobre su estado de salud y los motivos de su muerte, para el análisis del consumo de drogas es necesaria la presencia en la tumba de pelo o uñas de las manos o de los pies, apuntó Francis Thackeray, director del Instituto de la Evolución Humana de la Universidad de Witwatersrand en Johannesburgo, quien ha hecho la petición a la iglesia de Inglaterra.
Thackeray halló pruebas de residuos de marihuana en fragmentos de tubos encontrados en el jardín de Shakespeare en un estudio que elaboró en 2011.
El cannabis ya se cultivaba en Inglaterra en la época del escritor y era utilizada para la fabricación de telas y cuerdas. Algunas alusiones en textos de Shakespeare, incluyendo una mención a una "mala hierba" en el Soneto 76, provocó la curiosidad de Thackeray.
Fue el detonante de su investigación sobre si Shakespeare pudo haber usado la drogas para estimular su mente en busca de inspiración."""

miércoles, 8 de junio de 2011

LUNÁTICOS...

¿E logo de onde procederá tal vocablo e a que ven o significado que ten actualmente?

Lunático ven do latín "lunaticus" e fai referencia a unha persoa que sufre intervalos de loucura,xa que os romanos se percataron de que nas noites de lúa chea era cando mais casos de suicidio e outras conductas dementes se producían...certo ou non podía influír que eles empregaban o calendario lunar e posiblemente se percatasen por eso.

Tamén no século XVIII en Birmingham reuníanse un grupo de pensadores, científicos... que planeaban cómo cambialo mundo, e denominaronse lunáticos , pois como algún era algo despistado, para que non se lle olvidaran as datas da xuntanza decidiron que estas se celebrarían nas noites de lúa chea.
Uníaos a paixón pola ciencia, por temas culturais... Dise que algúns destes membros eran: Erasmus Darwin (médico e poeta);Mathew Boulton (inventor do sistema moetario antifraude e director da primeira fábrica inglesa); James Watt (inventor da máquina de vapor); Joseph Priestley (pastor anglicano inventor da goma de borrar e da auga carbonatada)... Debatían sobre o cambio necesario do mundo rural ó urbano, desigualdades sociais, etc...
Estou pensando se hai algunha "asociacion-reunión" na actualidade polo estilo...só se me ocorre a  que se celebra na Moncloa cos grandes empresarios do panorama estatal, banqueiros...pero igual os temas de debate non son os mesmos....¿vos que creedes? ¿Haberá algunha?

jueves, 26 de mayo de 2011

TESLA Vs EDISON

Que sería de nós sen electricidade... Grazas a que en 1800 o señor Volta creou a primeira pila pódese dicir que cambiou o mundo, pois como a pila era moi cara pasouse á dínamo, e de ahí a iluminar as rúas non pasaran nin 100 anos.
O señor Tesla (croata) creou o primeiro motor de corrente alterna (entre outras cousas), que permitía transmitir a electricidade a grandes distancias, pero a que se empregaba no momento era a contínua, e xa se sabe que somos algo reacios ós cambios... O máximo expoñente desta última modalidade, a corrente contínua era Edison, sí, o da bombilla, que realmente non a creou pero perfeccionouna.(Como curiosidade citar que o filamento da bombilla non era de metal senon de bambú carbonizado...)
E como é típico do ser humano pasaronse a vida "pitirreando un co outro"e experimentando para ver quen tiña a razón. A parte de que Tesla tiña unha mellor formación e os seus descubrimentos amenazaban o monopolio de Edison, traballaran xuntos con anterioridade e seica non se levaban moi ben desde aquelas xa.
Surxe o que se denominou a "Guerra das Corrientes" entre diversas compañías que optaban por unha ou outra opción, a alterna de Tesla non precisaba xeneradores cada poucos metros coma ca contínua, ideou o sistema de transmisión por un único cable sen retorno e podía abastecer a un maior número de usuarios. Como podedes supoñer a "Guerra" gañouna Tesla, ideando a primeira central hidroeléctrica nas cataratas do Niágara; anque a penas nos sone o seu nome en comparación co de Edison, que sempre foi máis famoso e durante os anos 20 foi votado como o home máis influínte dos Estados Unidos. Dise que os métodos "comerciais" que empregaba o señor Edison eran un pouco sucios, difamación, mentiras, que a corriente alterna era mala para a saúde, que podía matar... Hai quen di que a criticaba tanto porque no fondo non era capaz de entendela...Ata chegou a inventar a silla eléctrica que empregaba corrente alterna para "demostrar" que esa corrente mataba....


Chan chan tatachán: Posibles futuras entregas sobre o tema: "o teslascopio"; "a morte de Tesla na miseria e por qué o FBI lle requisa toda a documentación dos seus inventos"....