Pero vamos por partes, resulta que en 1886 Henry W.Burbury, inglés asentado en Noia solicita as concesións das minas de San Finx mais das de “Sidón “ e o “Tiro”( á dereita do río Deza,término municipal de Carbia) que formarían as de Fontao. Centrábanse na explotación de estaño principalmente, que se enviaba a Inglaterra dende o porto de Vilagarcía,e dende as minas ata alí os materiais ían en carros tirados por bois e antes de exportalos separábanse na fábrica de Carril. No 1889 exportouse 500kg de estaño e 190 de volframio, éste enviábase a Alemaña. Mais tarde “The San finx Tin Mines Ltd.” Tamén se fai coa mina “Angelita” na marxe esquerda do rio (termino municipal de Silleda) e modernízanse as labores de explotación , mediante galerías e pozos que seguen o filón. As galerías teñen 25m de separación de unas a outras, con metro e medio de ancho e 1,70 de alto e ventilación natural.Os ingleses construíron encima dun risco vivendas para os mineiros coñecidas como o Gurugú, inda se poden ver os restos mirando dende calquera carretera próxima hacia o río, están moi derruidos xa que entre o paso do tempo e os ladróns de ferro e outros materiais deixaron xa pouco que ver, tan só se intúen mais de unha ducia de “habitacions” que contaban con algún tipo de cociña ou alomenos chemineas,posiblemente o edificio estivo pintado con certas cores patrióticas. Pero no 1918 agotouse o filón desa beira, o que levou a explotar as só o Tiro e Sidón.
No ano 2000 a Xunta consegue q os Cort vendan o poblado por case un millón de euros,despois de moitos anos de negociacions, dise que as minas non as queren vender anque a Xunta pretendía compralas tamén e restauralas coma as de San Finx,pero dada a época na que vivimos creo que vai ser nada.O chan da zona está “minado” ata o monasterio de Carboeiro,e varios metros baixo o nivel do río, o cal impresiona ver o rio pequeño dende a cima onda o poblado e pensar cantas galerías haberá,gran parte delas están inundadas dende os anos 60 por falta de achique,hai que ter en conta que debe haber de todo dentro das mesmas,xa se utilizaban como “basureiro”de todo tipo de restos de aquelas,e nos anos posteriores máis, os meus vecinos tiraban as vacas mortas polos respiradeiros abertos e dicían que non se oían tocar fondo.
Anque cada vez que van quedando menos persoas das que traballaron alí, mitos non entran en demasiado detalles pois todo eran excesos, “ prendíamos os puros con billetes de mil pesetas e pensábamos que aquello nunca se ía acabar”. Había moitos ladróns, os propios traballadores eran sometidos a un control intensivo antiroubo. E xa que falamos de ladróns é impresionante ver que apenas queda nada de ningún edificio, as casas arredor do poblado e incluso edificios da mina están coas ventas tapiadas con ladrillos,os cacos roubaron todo.Do proxector do cine (ossa 60)levaron ata os tornillos que lle deron sacado.





